*వరి సాగుకు బదులుగా కూరగాయల సాగు - నీటి పొదుపుతో అధిక ఆదాయం సాధించిన ప్రగతిశీల రైతు* *డ్రిప్ ఇరిగేషన్, మల్చింగ్, శాస్త్రీయ సాగు పద్ధతులతో విజయగాథ* *పంటల వైవిధ్యీకరణతో రైతుల ఆదాయం పెంచుకోవచ్చని నిరూపించిన కల్లెం రైతు నక్కిర్త శ్రీనివాస్* జనగామ జిల్లాలోన

*వరి సాగుకు బదులుగా కూరగాయల సాగు - నీటి పొదుపుతో అధిక ఆదాయం సాధించిన ప్రగతిశీల రైతు*

*డ్రిప్ ఇరిగేషన్, మల్చింగ్, శాస్త్రీయ సాగు పద్ధతులతో విజయగాథ*

*పంటల వైవిధ్యీకరణతో రైతుల ఆదాయం పెంచుకోవచ్చని నిరూపించిన కల్లెం రైతు నక్కిర్త శ్రీనివాస్*

జనగామ జిల్లాలోని లింగాల ఘనపురం మండలంలోని కల్లెం గ్రామానికి చెందిన ప్రగతిశీల రైతు నక్కిర్త శ్రీనివాస్ సంప్రదాయ వరి సాగుకు బదులుగా కూరగాయల సాగును ఎంచుకుని గణనీయమైన ఆదాయం సాధిస్తూ ఇతర రైతులకు ఆదర్శంగా నిలుస్తున్నారు.

నీటి కొరత, సాగు వ్యయాలు పెరుగుతున్న ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో పంటల వైవిధ్యీకరణతో పాటు శాస్త్రీయ వ్యవసాయ పద్ధతులను అవలంబిస్తే రైతులు అధిక లాభాలు పొందవచ్చని రైతు శ్రీనివాస్ విజయగాథ స్పష్టం చేస్తోంది.

రైతు నక్కిర్త శ్రీనివాస్, తన 35 ఎకరాల వ్యవసాయ భూమిలో బీరకాయ, సొరకాయ, దోసకాయ, వంకాయ, టమాట, మునగ వంటి వివిధ కూరగాయల సాగు చేపట్టి మార్కెట్ అవసరాలకు అనుగుణంగా పంటలను ఎంపిక చేసుకుంటూ నిరంతర ఆదాయం పొందుతున్నారు. గతంలో ఇదే విస్తీర్ణంలో వరి సాగు చేసిన ఆయన, అధిక నీటి అవసరం, పెరుగుతున్న పెట్టుబడి వ్యయం, తగ్గుతున్న లాభాల నేపథ్యంలో ప్రత్యామ్నాయంగా కూరగాయల సాగు వైపు అడుగులు వేశారు.

గతంలో 35 ఎకరాల్లో వరి సాగు చేయడానికి సుమారు రూ. 17.50 లక్షలు ఖర్చు కాగా, మొత్తం ఆదాయం రూ. 22.75 లక్షలు మాత్రమే వచ్చేది. దీంతో నికర లాభం రూ. 5.25 లక్షలు మాత్రమే లభించేది. ఈ సాగులో బెనిఫిట్-కాస్ట్ నిష్పత్తి 1.30గా ఉండేది.

ప్రస్తుతం అదే 35 ఎకరాల్లో కూరగాయల సాగుకు సుమారు రూ. 42 లక్షలు పెట్టుబడి పెట్టి రూ. 87.50 లక్షల స్థూల ఆదాయం సాధిస్తున్నారు. అన్ని ఖర్చులు మినహాయించిన తర్వాత రూ. 45.50 లక్షల నికర లాభం పొందుతున్నారు. కూరగాయల సాగులో బెనిఫిట్-కాస్ట్ నిష్పత్తి 2.08గా నమోదైంది. దీంతో వరి సాగుతో పోలిస్తే ఎన్నో రెట్లు అధిక ఆదాయం సాధ్యమవుతోంది.

నీటి వినియోగంలోనూ రైతు శ్రీనివాస్ ఆదర్శంగా నిలుస్తున్నారు. పొలమంతా డ్రిప్ ఇరిగేషన్ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేసి ప్రతి మొక్కకు అవసరమైనంత నీటిని మాత్రమే అందిస్తున్నారు. మల్చింగ్ షీట్ల వినియోగం ద్వారా నేలలో తేమను ఎక్కువ కాలం నిల్వ ఉంచడంతో పాటు కలుపు మొక్కల పెరుగుదలను తగ్గిస్తున్నారు. ఫర్టిగేషన్ విధానంలో ఎరువులను నీటితో కలిపి మొక్కలకు అందించడం వల్ల ఎరువుల వినియోగ సామర్థ్యం పెరగడంతో పాటు ఖర్చు కూడా తగ్గుతోంది. వర్షపు నీటిని సంరక్షించి అవసరానికి అనుగుణంగా వినియోగించడం ద్వారా నీటి వృథాను నివారిస్తున్నారు.

ఈ శాస్త్రీయ సాగు విధానాల వల్ల వరి సాగుతో పోలిస్తే 50 నుంచి 60 శాతం వరకు నీటి ఆదా సాధ్యమైంది. ఎకరానికి అధిక నికర ఆదాయం రావడంతో పాటు సంవత్సరం పొడవునా వివిధ కూరగాయల ద్వారా నిరంతర నగదు ప్రవాహం లభిస్తోంది. స్థానికంగా అనేక మంది వ్యవసాయ కూలీలకు ఉపాధి అవకాశాలు కల్పించడంతో పాటు మార్కెట్ డిమాండ్‌కు అనుగుణంగా పంటల మార్పిడి చేపడుతూ ఆదాయాన్ని మరింత పెంచుకుంటున్నారు.

నీటి కొరత ఉన్న ప్రాంతాల్లో సంప్రదాయ వరి సాగుకు ప్రత్యామ్నాయంగా కూరగాయల సాగు లాభదాయకమైన మార్గమని స్పష్టంగా తెలియజేస్తోంది. శాస్త్రీయ పద్ధతులు, సూక్ష్మ నీటిపారుదల, పంటల వైవిధ్యీకరణను అవలంబిస్తే రైతులు తక్కువ నీటితో అధిక దిగుబడులు, మెరుగైన ఆదాయం సాధించవచ్చని కల్లెం గ్రామానికి చెందిన రైతు నక్కిర్త శ్రీనివాస్ నిరూపించారు. ఆయన విజయాన్ని ఆదర్శంగా తీసుకుని ఇతర రైతులు కూడా తమ ప్రాంత పరిస్థితులకు అనుగుణంగా ప్రత్యామ్నాయ పంటలను సాగు చేసి ఆదాయాన్ని పెంచుకోవాలని వ్యవసాయ అధికారులు సూచిస్తున్నారు.

================

*రైతు మాటల్లో..*

*వరి నుంచి కూరగాయల సాగుకు మారితేనే లాభాలు పెరిగాయి*

*ఆధునిక సాగు పద్ధతులతో వ్యవసాయం లాభదాయకమైంది*

"నేను గతంలో 35 ఎకరాల్లో వరి సాగు చేసేవాడిని. కానీ నీటి కొరత, పెరుగుతున్న సాగు ఖర్చులు, తగ్గుతున్న లాభాల కారణంగా ప్రత్యామ్నాయ పంటలపై దృష్టి పెట్టాను. వ్యవసాయ అధికారుల సూచనలతో డ్రిప్ ఇరిగేషన్, మల్చింగ్, ఫర్టిగేషన్ వంటి ఆధునిక పద్ధతులను అవలంబిస్తూ బీరకాయ, సొరకాయ, దోసకాయ, వంకాయ, టమాటా, మునగ వంటి కూరగాయల సాగు ప్రారంభించాను.

కూరగాయల సాగు వల్ల నీటి వినియోగం గణనీయంగా తగ్గడంతో పాటు, పంటలకు అవసరమైన పోషకాలు సక్రమంగా అందుతున్నాయి. ఒకే పంటపై ఆధారపడకుండా వివిధ కూరగాయలు సాగు చేయడం వల్ల సంవత్సరం పొడవునా ఆదాయం వస్తోంది. మార్కెట్ పరిస్థితులను బట్టి పంటలను ఎంపిక చేసుకునే అవకాశం కూడా లభిస్తోంది.

వరి సాగుతో పోలిస్తే ప్రస్తుతం నాకు అధిక నికర లాభం వస్తోంది. నా పొలంలో పనిచేసే స్థానిక కూలీలకు కూడా ఏడాది పొడవునా ఉపాధి కల్పించగలుగుతున్నాను. నీటి కొరత ఉన్న ప్రాంతాల్లో రైతులు సంప్రదాయ పంటలతో పాటు మార్కెట్‌కు అనుగుణంగా కూరగాయల సాగును కూడా చేపడితే మంచి ఆదాయం సాధించవచ్చు. ఆధునిక సాగు పద్ధతులను అనుసరిస్తే వ్యవసాయం మరింత లాభదాయకంగా మారుతుంది"

*నక్కిర్త శ్రీనివాస్, రైతు*